چک برگشتی

خیلی وقت ها این سوال پیش می آید که اگر چک شخصی را در دست داشتید و به بانک مراجعه کردید ولی پولی در حساب صادر کننده چک نبود ، چه باید کرد ؟ به کدام نهاد یا مرجع می توان مراجعه نمود و طلب وجه کرد ؟ در ادامه تصمیم داریم به برخی از  سوالات چک برگشتی پاسخ جامع و شاملی بدهیم . با ما همراه باشید .

جرم صدور چک برگشتی

صدور چک بلا محل از نظر قانون جرم محسوب می شود . هر جرمی برای این که واقع شود شرایطی را می طلبد . اگر هر کدام از شرایط زیر وجود داشته باشد از محضر قانون صدور چک برگشتی و بلامحل جرم کیفری نخواهد بود .

شرایط  شکایت کیفری چک برگشتی

بنابراین در هر یک از شرایطی که در ادامه شرح داده می شود وجود داشته باشد ، شکایت شاکی به دلیل حقوقی بودن چک پیگرد کیفری نخواهد داشت :

در صورتی که چک برگشتی دارای وعده باشد

چک بایستی به شکل نقد و بدون وعده صادر شود . چرا که چک باید همانند اسکناس ابزار پرداخت نقدی باشد . به همین علت اگر به عنوان مثال ، امروز چکی برای تاریخ فردا یا هفته یا ماه یا سال آتی صادر شود ، صادرکننده چک مجازات کیفری نخواهد شد ، زیرا این چک حقوقی است . همان گونه که مستحضرید ، صدور چک برگشتی بی وعده ، خیلی نادر است و حتی تعداد زیادی از چک‌هایی که صادرکنندگان آن به وسیله دادگاه به مجازات حبس محکوم می گردند ، در واقع چک‌های وعده دار و حقوقی هستند اما علت مشخص نمودن مجازات در این موارد این است که صادرکنندگان چک به عنوان متهم در دادسرا یا دادگاه نمی توانند اثبات کنند که این چکها به شکل وعده دارد صادر شده است . به همین علت شکل اثبات این مسئله و نحوه دفاع ، اهمیت به سزایی در روند این گونه پرونده ها دارد .

چک برگشتی

هرگاه چک به خاطر تضمین حسن انجام کار یا تضمین انجام معامله‌ای صادر شده باشد

منشأ و دلیل صدور چک بایستی بدهی و قرض صادر کننده برابر مبلغ چک برگشتی باشد ، مثل آن که فردی به خاطر خرید یک دستگاه خودرو یا آپارتمان یک فقره چک جهت پرداخت کل یا قسمتی از وجه معامله صادر کند . اما چنانچه مبنا و دلیل صدور چک مدیونیت و بدهکاری صادر کننده نباشد ، بلکه به عنوان ضمانت معامله یا تعهد صادر شده باشد ، صادرکننده را نمی توان تحت تعقیب کیفری قرار داد و بر آن اساس او را مجازات نمود ، مانند آن که فردی مغازه یا خانه مسکونی را اجاره کرده باشد و صاحب خانه یا مغازه در اجاره ‌نامه از مستاجر ، تعهد گرفته باشد که به محض انقضای مدت اجاره و در انتهای مدت اجاره ، محل مذکور را تخلیه کند . بعد برای آن که به ظن خود ضمانتی برای این تعهد دریافت کرده باشد ، از مستاجر درخواست کند که یک فقره چک ( به عنوان مثال معادل قیمت منزل یا مغازه ) از بابت ضمانت تعهد به تخلیه صادر و به او تقدیم کند . مثال دیگر این است که ، خریدار یک دستگاه آپارتمان از فروشنده بخواهد برای ضمانت تعهد به انتقال سند در دفترخانه ، یک فقره چک صادر کند و به خریدار یا به واسطه معامله ( بنگاه ) بسپارد . در کلیه این موارد به دلیل آن که صادر کننده ، در واقع مبلغ مذکور در متن چک را مدیون نیست ؛ به همین علت ، صادرکننده چک قابل تعقیب کیفری و قابل مجازات نخواهد بود . این که چک از باب ضمانت صادر شده است ، می تواند در متن خود چک درج شده باشد و یا این که این مسئله در چک بیان نشده باشد ، اما صادر کننده بتواند از راه دیگری ( مثل قولنامه یا شهادت شهود ) این مسئله را ثابت کند .

هر موقع چک سفید امضا صادر شده باشد

به این معنی که صادرکننده بدون قید مبلغ ، تاریخ و نام دارنده ، تنها چک را امضا و تقدیم کرده باشد .
چنان چه ثابت شود چک بدون تاریخ صادر شده است

عموما در این قبیل موارد ، صاحب چک ، پیش از شکایت و پیش از مراجعه به بانک ، تاریخ را در چک درج می کند . ولی در صورتی که در مرجع قضایی اثبات شود صادر کننده در زمان صدور ، تاریخ چک را ننوشته است صادر کننده مسئولیت کیفری نخواهد داشت .

اگر دریافت وجه چک بسته به تحقق شرطی شده باشد

این شرط ممکن است در خود متن چک درج شده باشد یا آن که بعداً بر مبنای یک فقره قولنامه ، صورت جلسه ، شهادت شهود و غیره ثابت شود . به عنوان مثال ؛ خریدار خودرو ، کل یا بخشی از وجه معامله را به شکل یک فقره چک صادر و در اختیار طلب کار ( یعنی فروشنده ) یا واسطه ( بنگاه ) بگذارد و شرط کند که فقط بعد از انتقال سند در محضر ، طلبکار این حق را داشته باشد به بانک مراجعه و مبلغ چک را دریافت کند .

هر هنگام که ثابت شود چک به خاطر معاملات نامشروع یا ربا ( بهره ) صادر شده است

هرگاه صاحب چک تا شش ماه از تاریخ صدور چک برگشتی برای دریافت آن به بانک نرود ، یا به مدت شش ماه از تاریخ صدور گواهی عدم پرداخت ( یعنی برگشت خوردن چک از سوی بانک ) شکایت نکند .
غیر از مواردی که در بالا شرح دادیم ، هرگونه چکی شکایت کیفری در پی خواهد داشت و می توان فرد را تحت تعقیب کیفری قرار داده و او را مجازات نمود .
برخی تصور می‌کنند برای وصول وجه چک از طریق دادگاه ، تنها می توان شکایت کیفری کرد . در حالی که حتی اگر این شکایت به نتیجه برسد ، دادگاه فقط حکم به مجازات حبس خواهد داد و درباره طلب دارنده چیزی نمی گوید .
چنانچه چک برگشتی دارید و نمی دانید که روند قانونی برای مطالبه وجه آن چگونه است می توانید به جستجوی وکیل  بپردازید و به وب سایت سفیر صلح مراجعه کنید و با کارشناسان و وکلای ماهر و متبحر این مجموعه صحبت کنید تا شما را در طول این مسیر یاری کنند .

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *