خلع ید چیست؟

خلع ید

دعوای خلع ید ، موردی است که مطالبه آن رفع تصرف غاصبانه و عدوانی شخصی است که بدون اجازه مالک آن ملک ، بر آن مسلط شده باشد.

خلع ید به چند شکل است؟

دعوای خلع ید به دو شکل است : شکل اول به این گونه است که متصرف از همان اول ملک را بدون اجازه مالک تصرف کرده باشد و شکل دوم به این طور است که متصرف در ابتدا با اجازه مالک در ملک ساکن است اما در نهایت بدون اجازه مالک به این سکونت ادامه میدهد . درست مانند این که مالک این اجازه را داده باشد که به مدت دو ماه فرد در ملک ساکن باشد اما مدت اقامت او به بیش از یک ماه به طول انجامیده باشد .

اجرت المثل ایام تصرف

دعوای خلع ید را باید لزوما در دادگاه محل ملک مطرح کرد و بر طبق شرایطی می توانید اجرت المثل ایام تصرف را هم بر طبق نظر کارشناسی مطالبه کنید.در حقیقت با رعایت این شرایط می توانید هم حکم تخلیه ملک خود را بگیرید و هم اجرت المثل ایام تصرف ( اجاره بهای ایام تصرف ) را از متصرف دریافت کنید .

خلع ید
غیر منقول موضوع دعوی

مال غیر منقول به چیزی می گویند که ثابت و غیر قابل حرکت دادن و جا به جایی باشد ؛ مثل زمین ، ملک . دعوی خلع ید نسبت به این قبیل از اموال قابل رسیدگی است و می توان آن ها را مطرح کرد .

استیلا و وضع ید مدعی علیه

شاکی دعوی خلع ید که در حقیقت همان مالک ملک است باید ابتدائاً ؛ مالکیت خود بر ملک و بعد تسلط و تصرف متشاکی ( غاصب ) بر مال را ثابت نماید .چنانچه عده ای به شکل شریکی مالی را غصب کرده باشند ، تمام آن ها غاصب کلیه مال به حساب آمده و در برابر مالک مسئولیت دارند .اگر شخص اول ملک دیگری را به شخص دومی اجاره دهد ، مالک آن ملک باید دعوی خلع ید را بر علیه هر دو نفر آن ها ارائه دهد .

عدوانی بودن تصرف

اصولاً غصب زمانی مطرح می شود که تصرف فرد بدون اجازه مالک و عدوانی باشد . همین مسئله که غاصب بی اجازه در مال شخص دیگری تصرف کرده است منجر به مسئولیت او در مقابل مالک خواهد بود ، چه این تصرف عامدانه باشد چه این که سهوی و غیر عمدی باشد . درست مانند آن که غاصب به شکل اشتباهی و با فکر این که ملک مال اوست آن جا را تصرف کرده باشد .
اگر شخصی که مالک یک ملک است به شکل ودیعه و اجاره ای ملک خود را به شخص دیگری بسپارد اما آن شخص از عودت دادن آن مال یا ملک به مالک اصلی آن اجتناب ورزد ، می توان گفت که او غاصب است و ملک را غصب کرده است .

مالکیت خواهان

در دعوی خلع ید ، ابتدائاً خواهان ( شاکی ) بایستی مالکیت خود را ثابت نماید . در مورد املاکی که سند رسمی دارند و در دفتر ثبت املاک ، مالکیت آن مالک به ثبت رسیده باشد مشکل چندانی وجود نخواهد داشت .
اما اگر ملکی با سند عادی منتقل شده و مالکیت آن در دفتر ثبت املاک ، ثبت نشده باشد برای اثبات مالکیت آن باید ابتدا در دادگاه دادخواست اثبات مالکیت مطرح شود و پس از صدور رای دادگاه مبنی بر اثبات مالکیت ، با استناد به رای دادگاه دعوی خلع ید اقامه شود .
اما اگر یک ملک ، سند عادی داشته باشد و مالکیت آن در دفتر ثبت املاک به ثبت نرسیده باشد موضوع پیچیده می شود و مالک برای اثبات مالکیت خود باید در ابتدا به دادگاه دادخواستی مبنی بر اثبات مالکیت خود ارائه دهد و پس از رای دادگاه مبنی بر این که واقعا مالک ملک است می تواند دعوای خلع ید را به دادگاه ارائه دهد .

دعوی خلع ید از ملک مشاع

ملک مشاعی ، ملکی است که بین چندین شریک مشترک است و هر یک به مقدار مشخصی از مال یا ملک حق مالکیت دارند
به عقیده بهترین وکیل ملکی ، نکته حائز اهمیت این است که اگر تصمیم به طرح دعوای خلع ید برای ملک مشاعی دارید نیازی به حضور تمام مالکین نیست و یکی از آن ها می تواند به نیابت از بقیه این کار را انجام دهد . به عنوان مثال اگر یک ملک ۳ مالک داشته باشد برای طرح دعوای خلع ید یکی از آن ها هم می تواند به تنهایی این کار را انجام دهد.
دعوی خلع ید هم بر علیه شریک ملک مشاع ، هم برعلیه شخص دیگر ، قابل طرح است . در حقیقت چه شریک خود آن ملک را تصرف کرده باشد چه فردی که هیچ گونه مالکیتی نسبت به آن ملک ندارد آن را تصرف کرده باشد می شود ، دعوی خلع ید را عنوان کرد.
چنان چه چندین شخص ملک مشاع را تصرف کرده باشند ، می شود بر علیه همگی آن ها یا بعضی از آن ها دعوی خلع ید را مطرح کرد . محدوده رسیدگی دادگاه را دادخواست شما مشخص می سازد و چنان چه دعوی بر علیه یک شخص صورت گرفته باشد ، رای دادگاه علیه او اجرا خواهد شد.

تفاوت دعوی خلع ید با تخلیه ید و تصرف عدوانی

وکیل حقوقی می گوید در دعوی خلع ید میان طرفین دعوا ( مالک و متصرف ) هیچ گونه ارتباطی وجود نخواهد داشت . در صورتی که در دعوی تخلیه ید میان مالک و غاصب رابطه قراردادی به مانند اجاره وجود دارد با این تفاوت که مستاجر پس از اتمام قرارداد از تخلیه ملک اجتناب می ورزد .
دعوی تصرف عدوانی ، از طرف متصرف سابق علیه متصرف فعلی اقامه می شود و مالکیت طرفین در این دعوی اهمیتی ندارد . صرفا باید تصرف سابق خواهان و تصرف عدوانی خوانده اثبات شود .

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

دوست دارید به بحث ملحق شوید؟
Feel free to contribute!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *