اجرت المثل و شرایط تعلق آن

وقتی که بین طرفین ، قرارداد یا توافق نامه ای منعقد نشده باشد ، آن وقت بحث اجرت المثل به میان می آید. در نظر بگیرید که شما به مدت 25 روز برای یک شخص کار می کنید ( به طور مثال امور برق کشی یک ساختمان را انجام می دهید ) اما در ازای این کار شما مشخص نشده است که چقدر باید دریافت کنید . در این هنگام فرد مقابل باید به شما اجرت المثل کار شما را پرداخت کند ، به این معنی که برای کاری مشابه کار شما چه مقدار حقوق در نظر گرفته شده است و کارفرما موظف است مثل همان کار به شما اجرت دهد که به این مسئله اجرت المثل گفته می شود . در این هنگام دادگاه ورود پیدا می کند و مشخص می کند که مثلا برای 25 روز کار یک برقکار در عرف چقدر پرداخت می شود و همین مبلغ را مورد حکم قرار می دهد . به همین دلیل ، معمولا اجرت المثل از مقدار اصلی عرف کمتر است.

ـ اجرت المثل در ازدواج (عقد نکاح)

یکی از حقوق مالی که برای زن و پس از ازدواج در نظر گرفته می شود همین اجرت المثل است و منظور از این عبارت در این جا این است که زنان به طور کلی در خانه کارهای مختلف و فراوانی انجام می دهند و قانون و شرع نیز مبلغی برای این قبیل امور در نظر گرفته است که به آن اجرت المثل گفته می شود . از منظر قانونی و حقوقی زنان می توانند برای انجام این امور تقاضای حقوق داشته باشند . معمولاً این حق برای تمام زنان در نظر گرفته می شود مگر این که ثابت شود که زن این کار را به صورت مجانی و بدون توقع دریافت مزد انجام داده است . اگر این موضوع در دادگاه ثابت شود ، زن مستحق دریافت اجرت المثل نخواهد بود . لازم به ذکر است که بعضاً قضات با این استدلال که طبق عرف موجود در کشور ، انجام کارهای خانه توسط زنان به صورت تبرعی انجام می‌شود ، حکم به پرداخت اجرت المثل نمی‌دهند .

به هر شکل برای مطالبه اجرت المثل نیز باید دادخواست مطالبه اجرت المثل را به دادگاه های صالح جهت رسیدگی به این قبیل پرونده ها ، تقدیم کرد . البته باید توجه داشت که در عمل ، دادگاه‌ها اصولاً مبلغ قابل توجهی به عنوان اجرت المثل در نظر نمی‌گیرند .

ـ اجرت المثل اموال

گاهی در ازای استفاده از اموال ، یک شخص باید مبلغی پول به عنوان ارزش واقعی آن‌ها به صاحب مال  پرداخت کند که به این مبلغ در اصطلاح اجرت‌المثل اموال می‌گویند . برای نمونه فرض کنید شما برای مدت ۲ ماه از خودروی شخص دیگری استفاده می‌کنید و در آن اقامت می کنید . صرفنظر از این‌ که می دانستید این مال به شخص دیگری متعلق بوده است یا نمی دانستید ، در صورت مطالبه‌ مالک وظیفه دارید مبلغی پول در قبال استفاده دو هفته‌ای خود از این خانه به مالک پرداخت کنید . این موضوع در خصوص اموال غیر منقول ( مثل زمین و خانه ) هم اعتبار دارد . برای نمونه شخصی برای مدت یک سال در خانه شما سکونت کرده است . در این صورت او باید مبلغی را معادل ارزش استفاده از خانه شما در این یک سال پرداخت کند .

نکته‌ مهم و اساسی این است که اجرت المثل در مثال‌ های بالا و در مورد سایر مثال ‌های موجود زمانی قابل مطالبه است که قراردادی میان طرفین وجود نداشته یا قرارداد موجود باطل باشد . بنابراین هرگاه در خصوص استفاده از خودرو ( در مثال نخست ) و استفاده از خانه ( در مثال دوم ) قرارداد اجاره‌ای میان طرفین وجود داشته باشد ، دیگر فرصتی برای مطالبه اجرت المثل نیست و عدد درج شده در قرارداد ، طبق توافق طرفین قابل پرداخت و پیگیری است و دیگر نیازی به مطالبه اجرت المثل وجود ندارد . ولی در همین مثال‌ ها اگر ابتدا قرارداد اجاره‌ای وجود داشته که در ادامه به هر دلیل و علتی باطل شده باشد ، می‌توان برای مطالبه اجرت المثل به دیگری مراجعه کرد و دیگر مبلغ مندرج در قرارداد ملاک و معیار نیست.

ـ شرایط تعلق اجرت ‌المثل

1 ـ باید به این نکته دقت داشت که اجرت‌المثل در طول شرط مالی ضمن عقد در مورد کارهای زوجه در امور خانه‌ داری و نیز در طول اجرت‌المسمی است . یعنی اگر زن در امور خانه‌داری ، شرایط ضمن عقد داشته باشد، نمی شود برای اجرت المثل دادخواست داد .

2 ـ زوجه نباید قصد تبرع ( انجام رایگان امور خانه داری ) داشته باشد ؛ چرا که اگر در انجام کارهای خانه‌ داری از ابتدا قصد و نیت تبرع و به قول معروف رایگان داشته باشد ، نمی‌تواند اجرت‌المثل ایام زوجیت را دریافت کند .

 3 ـ درخواست طلاق نباید از سوی زن باشد و لازم است که شوهر قصد طلاق او را داشته باشد . البته اگر تقاضای طلاق که از سوی شوهر مطرح شده است ، ناشی از تخلف زن از وظایف همسری یا سوء اخلاق و رفتار زن ( مثلا عدم تمکین ) باشد ، در این شکل نیز اجرت ‌المثل به او تعلق نمی‌گیرد . چنانچه زوجه کارهایی را که شرعاً بر عهده وی نبوده ، به دستور زوج و با نداشتن قصد تبرع انجام داده باشد و برای دادگاه نیز ثابت شود ، دادگاه اجرت‌المثل کارهای انجام‌گرفته را محاسبه و شوهر باید آن ها را پرداخت کند .البته برای این کار لازم است با بهترین وکیل طلاق مشورت کنید.

باید بدانید که هنگامی که پای یک قرارداد مشخص و معین در میان نباشد دریافت اجرت المثل بسیار سخت و اثبات آن پیچیده خواهد بود . تفاوتی نمی کند که اجرت المثل شما برای یک کار بوده باشد یا در ازای انجام امور خانه به هنگام زوجیت . به همین علت معمولاً دادگاه ها رای به پرداخت اجرت المثل نمی دهند مگر این که فرد مورد نظر ، ادله و شواهد کافی جمع آوری کند .

معمولاً این قبیل از پرونده ها به یک وکیل زبده و ماهر نیاز دارند تا بتوان آن ها را اثبات کرده و برنده شد . پیشنهاد می کنیم که به وب سایت سفیر صلح مراجعه کنید و از میان آن ها بهترین وکیل تهران را بیابید .

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

دوست دارید به بحث ملحق شوید؟
Feel free to contribute!

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *