مرگ یکی از اعضای خانواده همیشه به عنوان حادثه ای تراژدی وار محسوب شده است اما سختی کار فقط به این جا ختم نمی شود. بارها شاهد دعوای اهالی خانواده بر سر میراث متوفی بوده ایم و حتی شاید خود ما هم چنین مسائلی را در خانواده هایمان از سر گذرانده ایم. در حقیقت یکی از رایج ترین پرونده هایی که این روزها به دادگاه های ذی صلاح ارجاع داده می شود، دعاوی مربوط به تقسیم ترکه است.

به همین خاطر تصمیم گرفته ایم که در این مطلب به سراغ این موضوع حقوقی برویم و توضیحات بیشتری در این باره ارائه کنیم.

در حقیقت تقسیم ترکه به این معناست: در صورتی که وراث متوفی متعدد باشند، هر یک از آن ها می تواند به مراجع ذی صلاح مراجعه کرده و دادخواست تقسیم سهم خود را نماید. این مسئله در قانون 300 امور حسبی به صراحت بیان شده است.

اما در صورتی که وارث به هر دلیلی ( محجور بودن، غایب بودن یا جنین بودن) نتواند به شخصه به دادگاه مراجعه کرده و درخواست تقسیم ترکه داشته باشد، ولی یا قیم یا وصی او می تواند این کار را برای او انجام دهد و در این مورد وکالت تام دارد.

برای این که بتوانید درخواست تقسیم ترکه داشته باشد، قبل از هر چیزی باید گواهی انحصار وراثت را دریافت کنید. در این گواهی تعداد وراث و میزان سهم الارث آن ها مشخص شده است. در حقیقت باید بدانید که این گواهی توسط مراجع رسمی تایید شده است و تنها اشخاصی که نامشان به عنوان وراث در این گواهی ثبت شده است، حق ارائه ی دادخواست تقسیم ترکه را دارند.

8 نکته مهم درباره تقسیم ترکه

تقسیم ترکه پروسه پیچیده ای است که بعید می دانیم بدون حضور یک وکیل خبره و ماهر بتوانید از عهده ی حل و فصل آن برآیید. اما برای این که شما را بیشتر با این موضوع حقوقی آشنا کنیم، می خواهیم 7 نکته ی بسیار مهم درباره تقسیم ترکه را با شما در میان بگذاریم. در حقیقت هر فردی ممکن است به هنگام ارائه ی دادخواست تقسیم ترکه با سوالات زیر مواجه شود. به همین خاطر است که توصیه می کنیم قبل از هرگونه اقدامی مطلب زیر را با دقت مطالعه کنید.

مدت زمان تقسیم ترکه

یکی از اصلی ترین و اساسی ترین سوالاتی که ممکن است به ذهن خیلی از وراث خطور کند این است که مدت زمان تقسیم ترکه چقدر خواهد بود؟

معمولاً پاسخ به این سوال برای هر وکیلی بسیار سخت است چرا که واقعا برای روندهای حقوقی و قضایی نمی توان مدت زمان مشخصی در نظر گرفت. به خصوص این که خیلی وقت ها ماترک متوفی دچار مشکلات زیادی هستند و برای تقسیم ترکه در ابتدا باید به این مشکلات رسیدگی کرد. به عقیده بهترین وکیل تهران برخی مواقع لازم است ماترک به مزایده گذاشته شود یا در صورتی که ملک مربوطه مشاعی باشد، فروخته شود.

همان طور که می دانید روند رسیدگی به چنین مسائلی، مدت زمان زیادی را می طلبد. اما در صورتی که بخواهیم پاسخ روشنی به این سوال بدهیم باید بگوییم که روند رسیدگی به تقسیم ترکه چیزی حدود 5 الی 7 ماه طول خواهد کشید. این مدت زمان به صورت خوشبینانه خواهد بود. یادتان باشد که هرگونه مشکلی در روند رسیدگی به پرونده ممکن است این مدت زمان را بیشتر و طولانی تر کند.

البته ناگفته نماند که برخی از دادگاه خلوت تر هستند و نوبت رسیدگی به پرونده های شما ممکن است سریع تر برسد.

هزینه دادرسی تقسیم ترکه

خیلی وقت ها از وکلا سوال می شود که هزینه دادرسی برای تقسیم ترکه چقدر خواهد بود؟ همان طور که احتمالاً خودتان نیز می دانید دادگاه ها، برای رسیدگی به هر نوع پرونده ای مبالغی را بر اساس نوع پرونده به عنوان هزینه دادرسی دریافت می کنند.

در مورد پرونده های تقسیم ترکه، معمولاً دادگاه سه و نیم درصد از ماترک را به عنوان هزینه دادرسی طلب می کند. خیلی وقت ها ممکن است وراث توانایی پرداخت چنین مبالغی را ندارند. به همین خاطر می توانند درخواست اعسار دهند و پرداخت این وجه به بعد از صدور رای و تقسیم ترکه موکول شود.

بخشی دیگر از هزینه های مربوط به تقسیم ترکه، به نیم عشر اجرایی برمی گردد که هنگام صدور اجرائیه از وراث طلب می شود.

مدارک لازم برای دادخواست تقسیم ترکه

قبل از هر چیزی باید بدانید که برای تقسیم ترکه، ابتدا لیست تمام اموال و املاک متوفی باید فهرست شود که به آن تحریر ترکه می گویند. در این هنگام تمام وراث به همراه نمایندگان قانونی خود و شهود، اقدام به نوشتن لیست تمام اموال می کنند.

در صورتی که متوفی طلبکار یا بدهکاری نیز داشته باشد، باید در جلسه تحریر ترکه حضور پیدا کند. به خاطر داشته باشید که اولین مدرک لازم برای دادخواست تقسیم ترکه، داشتن لیست ترکه می باشد. این فهرست شامل تمامی اموال منقول و غیر منقول متوفی است.

بعد از آن ، باید گواهی انحصار وراثت را در اختیار داشته باشد. همان طور که در ابتدای این متن و مقالات دیگر نیز ذکر کردیم، تقسیم ترکه منوط بر داشتن گواهی حصر وراثت است.

سومین مدرک مهم و لازمی که باید داشته باشید، گواهی فوت متوفی می باشد. همان طور که احتمالاً خودتان نیز می دانید، بعد از مرگ هر شخصی، نوعی گواهی به نام گواهی فوت صادر شده و پس از آن شناسنامه متوفی باطل می شود.

در صورتی که وکیل استخدام کرده باشید، او می تواند به جای شما تمام این امور و مدارک را پیگیری کند.

مهر و موم ترکه به چه معناست؟

زمانی که فرد فوت می کند، وراث یا طلبکاران و بدهکاران وی، درخواست مهر و موم اموال متوفی را می نمایند. به این ترتیب تا زمان تقسیم ترکه و رسیدگی به اموال ، هیچ کس حق دخل و تصرف در این اموال را نخواهد داشت. تقاضای مهر و موم ترکه فقط توسط وراث و طلبکاران وی ارائه می شود و باطل کردن آن نیز تنها به وسیله ی همین افراد امکان پذیر است.

تقسیم ترکه در صلاحیت کجاست

از دیگر سوالات مهم مطرح شده در موضوع تقسیم ترکه، این است که کدام دادگاه صلاحیت رسیدگی به این پرونده ها را دارد؟ در پاسخ باید بگوییم که عموماً دادگاه محل زندگی متوفی صلاحیت رسیدگی به پرونده های تقسیم ترکه را دارد. اما برخی مواقع امکان دارد که متوفی ساکن ایران نبوده باشد. در این صورت تکلیف چیست؟

در چنین شرایطی، دادگاه ذی صلاح برای رسیدگی به موضوع تقسیم ترکه، دادگاه عمومی تهران خواهد بود. در این مورد فرقی ندارد که متوفی اموالی در ایران دارد یا خیر!

مزایده تقسیم ترکه

همان طور که در ابتدای متن هم ذکر کردیم، یکی از راه های تقسیم ترکه، به مزایده گذاشتن اموال ترکه می باشد. به این ترتیب که دادگاه آگهی مزایده ای را در روزنامه های کثیر الانتشار چاپ کرده و ملک مزبور را به مزایده می گذارد. بعد از فروش، رقم به دست آمده را بر اساس سهم الارث میان وراث تقسیم خواهد نمود.

اما خیلی مواقع کار به همین سادگی انجام نمی گیرد. به عنوان مثال سال ها پیش موکلی داشتیم که می گفت دو سال از فوت پدرشان گذاشته است و دو باب مغازه برای او و برادرانش به ارث گذاشته . حالا بعد از گذشت چندین سال و به مزایده گذاشتن مغازه ها، هنوز هم به فروش نرفته اند تا پول آن ها میان وراث تقسیم شود. بعد از مدتی کاشف به عمل آمده بود که دو برادر دیگر که در مغازه ها ساکن شده بودند، اجازه ی فروش به هیچ یک از خریداران نمی داده اند.

در چنین شرایطی راهکاری که در برابر این موکل داشتیم، درخواست مهر و موم ترکه بود تا بعد از فروش مغازه ها تکلیف ماترک مشخص شود.

در هر صورت این دسته از پرونده ها، همیشه هم ساده و راحت به نظر نمی آیند و به مشاوره با یک وکیل خبره و ماهر نیاز خواهید داشت.

اجرای حکم تقسیم ترکه

قبل از این که اقدام به تقسیم ترکه صورت گیرد، باید در ابتدا تسویه ی ماترک انجام شود. به این معنی که تمام بدهی ها و طلب های متوفی پرداخت شود. در صورتی که وراث قبول ترکه کرده باشند، وظیفه ی تسویه ی ترکه نیز بر عهده آن هاست.

بعد از این که تمام مراحل قبل از تقسیم ترکه انجام گرفت و لیست اموال متوفی نیز مشخص شد، دادگاه ذی صلاح اقدام به تقسیم ترکه می نماید. به خاطر داشته باشید که این روند ممکن است برای هر فردی به شکل متفاوتی رخ دهد. به همین خاطر است که توصیه می کنیم قبل از هر چیزی با یک وکیل ماهر و خبره مشورت کنید.

اختلاف در مالکیت در تقسیم ترکه

یادتان باشد که در تقسیم ترکه همیشه باید دو حالت را مفروض دانست: اول این که وراث بر سر چگونگی تقسیم ترکه توافق داشته باشند- در چنین شرایطی دادگاه پس از تسویه ی بدهی و دیون متوفی، سهم الارث هریک از وراث را پرداخت خواهد کرد. اما گاهی ممکن است اختلافاتی نیز بر سر شیوه ی تقسیم ترکه وجود داشته باشد.

در چنین شرایطی ممکن است یکی از وراث مدعی شود که سهم الارث او به لحاظ ارزش ملکی یا مالی، پایین تر از سهم الارث وارث دیگر باشد. در چنین شرایطی دادگاه با توجه به شواهد و مدارک موجود، حکم مربوطه را صادر می کند.

موضوع مربوط به دعاوی تقسیم ترکه بسیار گسترده است. همیشه به خاطر داشته باشید که هر پرونده ای راهکار مخصوص به خود را دارد. بنابراین توصیه می کنیم در چنین شرایطی حتما با یک وکیل متخصص امور ارث مشورت نمایید.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *