در مورد مساله غبن در معامله باید گفت متاسفانه یکی از مهم ترین نکاتی که در مورد امضای مبایعه نامه ها و قراردادها وجود دارد این است که افراد به تمامی بندهای مندرج در قرارداد توجه نمی کنند و بدون این که معنای اصلی آن ها را بدانند، اقدام به امضای قرارداد می کنند که این مسئله بعدها منجر به بروز مشکلات حقوقی بسیار زیادی می شود.

تک به تک بندها و تبصره های درج شده در قرارداد، ممکن است بعدها به کارتان بیاید و بتوانید با استناد به آن ها حق خود را وصول کنید. به همین خاطر است که توصیه می کنیم پیش از امضای هر گونه قراردادی، به تمام مفاد آن دقت کنید.

اما در این مقاله می خواهیم به چندین مسئله ی حقوقی در این باب اشاره کنیم. با ما همراه باشید.

اما خیار غبن به چه معناست؟ همان طور که می دانید چندین شرط وجود دارد که بر اساس آن ها طرفین قرارداد می توانند با استناد به آن ها معامله را فسخ کنند که که به آن ها خیار گفته می شود. خیار واژه ای عربی است که به معنای انتخاب کردن می باشد.

خیار غبن مواقعی ممکن خواهد بود که یکی از طرفین قرارداد متوجه شود که اجرای آن می تواند شامل ضرر رسیدن به او باشد. به نحوی که این زیان فاحش و مشخص باشد. به این ترتیب بر اساس قانون می تواند اقدام به فسخ معامله نماید.

در قانون 10 نوع خیار تعیین شده است که به طور خلاصه به هریک از آن ها اشاره می کنیم:

خیار مجلس: به خیاری گفته می شود که طرفین معامله تا زمانی که هر دو در جلسه ی عقد قرارداد حضور داشته باشند، می توانند اقدام به فسخ معامله کنند.

خیار حیوان: این نوع از فسخ قرارداد معمولاً مربوط به داد و ستد حیوانات است و طرفین این اجازه را خواهند داشت که تا 3 روز اقدام به فسخ معامله کنند.

خیار تاخیر ثمن: در صورتی که طرفین قرارداد ظرف مدت سه روز بعد از خرید و فروش و معامله، وجه مورد نظری که توافق شده است را پرداخت نکنند، می توانند معامله را بر هم بزنند.

خیار رویت و وصف: برخی مواقع ممکن است که فردی بدون این که مورد معامله را دیده باشد، اقدام به امضای قرارداد کنند اما بعد از این که مال مزبور را دید، متوجه شود که تفاوت زیادی با آن چه که وصفش را شنیده، دارد. به این ترتیب بر اساس قانون می تواند معامله را فسخ کند.

خیار عیب : در صورتی که مال مزبور، دارای ایرادی باشد که در معامله وجود نداشته است، خریدار می تواند اقدام به فسخ معامله کند. این مورد معمولاً در مورد خرید و فروش املاک اتفاق می افتد.

خیار تدلیس: این مورد معمولا مواقعی پیش می آید که یکی از طرفین ادعا کند که طرف مقابل به هنگام قرارداد او را فریب داده است .

خیارات مختلف دیگری نیز وجود دارد اما در این مقاله می خواهیم بر روی خیار غبن معامله تمرکز کنیم.

شرایط خیار غبن چیست؟

همان طور که گفتیم خیار غبن مربوط به زمانی می باشد که فرد متوجه شود که در طول این معامله متضرر خواهد شد و میزان این خسارت و ضرر نیز بسیار بالاست. اما برای این که شرایط خیار غبن را داشته باشیم، باید چه مواردی رخ دهد؟ در ادامه سعی کرده ایم به این سوال پاسخ دهیم:

یکی از اصلی ترین موارد و شرایط مربوط به خیار غبن، در نظر گرفتن مهلن زمانی است. در حقیقت مغبون به محض اطلاع از ضرر، باید نسبت به خیار غبن اقدام کند در غیر این صورت این امکان برای او ساقط خواهد شد. اما سوال این جاست که این مهلت زمانی چقدر است؟ در پاسخ باید بگوییم که معمولاً شرایط و عرف معامله این مهلت زمانی را مشخص می کند.

نکته ی دیگری که باید بدانید این است که آگاهی از ضرر، حتما باید بعد از قرارداد اتفاق بیفتد و در صورتی که مغبون از غبن آگاه باشد اما باز هم قرارداد را امضا کند، چنین اختیاری برای فسخ معامله نخواهد داشت.

هم چنین در صورتی که طرف مقابل، خسارت مغبون را بپردازد و مابه التفاوت را به او پرداخت نماید، حق فسخ قرارداد بر اساس غبن از او ساقط خواهد شد.

خیار غبن در معامله خودرو

یکی از مواردی که ممکن است به کرات رخ دهد، خیار غبن در معاملات مربوط به خودرو است. بارها شاهد این بوده ایم که به دلیل گران تر شدن قیمت خودرو، یکی از طرفین معامله تمایل به فسخ قرارداد دارد. برای انجام چنین کاری می توانید به خیار غبن استناد کنید. به این صورت که اگر ضرر شما از فروش یا خرید خودرو بالا باشد و مقداری از پول خودرو را نیز پرداخت یا دریافت کرده باشید، می توانید با ارسال اظهارنامه به خریدار یا فروشنده، استرداد مال را درخواست کنید و به این ترتیب قرارداد را فسخ کنید.

متاسفانه در شرایطی که قیمت خودروها مدام تغییر می کند و این بازار به هیچ وجه ثبات قیمت ندارد، تنها راهکار این است که با تنظیم سند رسمی از بروز چنین مشکلاتی و در نتیجه متضرر شدن خود جلوگیری کنید. مشورت با یک وکیل پایه یک دادگستری نیز می تواند شما را تا حد زیادی یاری دهد.

خیار تدلیس چیست

همان طور که در ابتدای این متن اشاره کردیم، خیار تدلیس زمانی ممکن می شود که یکی از طرفین معامله، دیگری را فریب دهد و به عمد عیب و ایرادی که مال مزبور داشته است را پنهان کند. به این ترتیب خریدار به محض آگاهی از این عیب، می تواند با استناد به خیار تدلیس تقاضای فسخ قرارداد را داشته باشد.

نکته ی دیگری که باید بدانید این است که خیار تدلیس فقط مربوط به قراردادهای خرید و فروش نیست. بلکه می توان این مورد را به قراردادهای اجاره، صلح نامه و …نیز تعمیم داد. به عنوان مثال در صورتی که آپارتمانی را اجاره کرده اید اما بعد از مدتی متوجه شوید که فرضاً این آپارتمان دچار عیب و ایرادی اساسی است که موجب ضرر شما می شود، می توانید با استناد به خیار تدلیس، قرارداد اجاره را برهم زده و وجه خود را برگردانید.

دعوی غبن به چه صورت انجام میشود؟

همان گونه که بیان کردیم، خیار غبن زمانی معنی پیدا می کند که اختلاف فاحشی میان ارزش مال معامله شده و قیمتی که در قرارداد ذکر شده، وجود داشته باشد. بیشتر مواقع دعوی غبن در مورد معاملات ملک اتفاق می افتد. به این ترتیب شما می توانید با مراجعه به دادگاه مربوطه که بیشتر مواقع دادگاه ملک است، دعوی غبن خود را مطرح نمایید.

معمولاً دادگاه برای این که دعوی غبن را تشخیص دهد، مورد را به یک کارشناس خبره ارجاع خواهد داد. به این ترتیب کارشناس مربوطه با بررسی مال مزبور، مشخص می کند که آیا دعوی غبن مورد قبول خواهد بود یا خیر!

یکی دیگر از فاکتورهای دادگاه برای بررسی شرایط غبن، عرف است. در صورتی که قیمت مال مزبور تفاوت فاحشی با عرف داشته باشد، دعوی غبن مورد پذیرش قرار خواهد گرفت. شاید شما هم دیده باشید که برخی املاک نسبت به قیمت منطقه تفاوت فاحشی دارند.

و در نهایت این که باید بدانید که دعوی غبن باید فوراً بعد از اطلاع از غبن ارائه شود. برای دادگاه پذیرفته نیست که طرف معامله مدت ها بعد از اثبات و آگاهی از غبن، اقدام به درخواست دعوی غبن از دادگاه نماید.

نکته ی مهم دیگری که باید بدانید این است که اگر در حین معامله، نسبت به تفاوت قیمت مال اطلاع داشته باشد، نمی توان خیار غبن را برای او در نظر گرفت.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *