خیلی از ما وقتی که دچار کوچک ترین مشکلات حقوقی می شویم، بلافاصله این ترس برمان می دارد که مبادا برای ما، سوءپیشینه لحاظ شود. حتما شما هم تا به حال برای استخدام رسمی به یک شرکت مراجعه کرده اید که از شما گواهی عدم سوء پیشینه بخواهند و ناخودآگاه به یاد اتفاقات کوچکی که در زندگی تان رخ داده است و تصور می کنید برایتان سوء پیشینه درست کرده اند، افتاده اید! اما اجازه بدهید در مورد اصل مهمی در قوانین کیفری به نام محکومیت موثر کیفری صحبت کنیم.

ماده 41 قانون مجازات اسلامی چنین می گوید که محکومیت موثر کیفری ، شکلی از مجازات است که فرد را به تبع اجرای حکم از برخی از حقوق اجتماعی محروم می سازد.

در حقیقت قانونی که در این باره وجود دارد، چنین است که برخی از محکومین، بعد از احراز جرم و محکومیت آن ها، شایستگی برخورداری از برخی حقوق اجتماعی را ندارند و به همین دلیل از داشتن آن ها محروم خواهند شد. اگر بخواهیم به زبان ساده تر این مسئله را توضیح دهیم، باید بگوییم که محکوم علاوه بر مجازات اصلی، به مجازات تبعی که همان محرومیت از حقوق اجتماعی است نیز محکوم خواهد شد.

اما سوال این جاست که دایره ی این محکومیت تا کجاست؟! فرد از کدام یک از حقوق خود اجتماعی خود محروم خواهد شد؟ با ما همراه باشید تا پاسخ این سوال را بدهیم!

محکومیت موثر کیفری در کدام یک از حقوق اجتماعی تاثیر گذار است؟

فرد دیگر نمی تواند در انتخابات مربوط به ارگان های سیاسی مانند ریاست جمهوری، مجلس شورای اسلامی و حتی شورای شهر و روستا شرکت کند.

فرد نمی تواند به عضویت یکی از این ارگان ها دربیاید: شورای نگهبان، مجمع تشخیص مصلحت نظام، هیئت دولت و معاون رئیس جمهور .

فرد دیگر این امکان را نخواهد داشت که با رای مردم یا بر اساس قانون، به عضویت حزب ها، انجمن ها و جمعیت های مردمی و دولتی درآید.

فرد دیگر نمی تواند هیچ گونه مسئولیتی در ارگان های قوه قضاییه، مانند دادستانی، ریاست قوه، ریاست دیوان عالی کشور و ریاست دیوان عدالت اداری درآید.

فرد دیگر قادر نخواهد بود که به عضویت هیئت منصفه و امنای شورای حل اختلاف درآید.

انتخاب فرد به عنوان مدیرمسئول یا سردبیر رسانه های جمعی امکان پذیر نخواهد بود.

استخدام فرد در تمامی سازمان ها و ادارات دولتی و نهادهای وابسته به آن ها امکان پذیر نخواهد بود. از جمله این نهاد ها می توان به شهرداری، صدا و سیما، نیروهای مسلح، موسسات خدمات عمومی و هرگونه ارگان دیگری که نام دولتی یا نیمه دولتی بر خود دارد

هم چنین کسی که دارای محکومیت موثر کیفری است، نمی تواند سمت هایی مانند وکیل دادگستری یا سردفتر ثبت اسناد رسمی و ازدواج و طلاق داشته باشد.

فرد نمی تواند سمت قیم، ولی، امین یا متصدی اموال موقوفه عام را داشته باشد.

او نمی تواند در مراجع رسمی سمت داور یا کارشناس را بر عهده بگیرد.

هرگونه استفاده از نشان های دولتی و عنوان های افتخاری برای محکوم کاملاً ممنوع خواهد بود.

شخصی که دارای محکومیت موثر کیفری است نمی تواند اقدام به تاسیس یا عضویت در هیئت مدیره هرگونه شرکت خصوصی داشته باشد.

فرد نمی تواند نام تجاری ثبت کند.

فرد نمی تواند اقدام به تاسیس موسسات آموزشی، فرهنگی و علمی نماید

استعلام سوء پیشینه کیفری

همان طور که گفتیم، برای استخدام در هرگونه ارگان دولتی یا خصوصی، به استعلام سوء پیشینه کیفری احتیاج خواهید داشت. برای طی نمودن روند این کار، باید به دفاتر پلیس +10 مراجعه کنید و از آن ها درخواست کنید که گواهی عدم سوء پیشینه را برای شما صادر کنند. به این ترتیب اثر انگشت شما ثبت شده و با تمام اثر انگشت هایی که در دیتابیس وجود دارد تطبیق پیدا می کند.

در نهایت نامه ای مهر و موم شده برای شما یا شرکتی که در آن استخدام شده اید، فرستاده می شود و در آن اعلام خواهد شد که آیا سوءپیشینه کیفری داشته اید یا خیر!

اما سوال این جاست که چه جرم هایی دارای مجازات کیفری و محکومیت موثر هستند؟! در ادامه به این سوال نیز پاسخ خواهیم داد.

چه جرم هایی شامل سوء پیشینه خواهند شد؟

همان طور که گفتیم، نیازی نیست در مورد هر چیزی نگرانی و حساسیت به خرج بدهید و تصور کنید پرونده ای که سال ها پیش در دادسرا داشته اید، قرار است به عنوان سوء پیشینه برایتان درج شود. در ادامه به مواردی که در گواهش سوءپیشینه ی شما درج خواهد شد اشاره کرده ایم:

اولین موردی که در سوء پیشینه درج می شود، مربوط به مجازات های حدّی است. این جرم ها شامل محکومیت به حد زنا و شرب خمر می باشد.

دیگر محکومیت های مربوط به قطع یا نقص عضو بدن است.

محکومیت هایی که لازم الاجرا هستند و مربوط به جرائم عمدی و مجازات های حبس بیش از یک سال می باشند.

محکومیت های قطعی به جزای نقدی بالاتر از 2 میلیون تومان(البته این مجازات نقدی باید مربوط به جرائم عمدی باشد)

در صورتی که فرد بیش از دو بار به جرم های مشابه محکوم شده باشد( مانند دزدی، کلاهبرداری، ارتشاء و اختلاس، خیانت در امانت و …)

نکته ای که باید بدانید این است که صرف اتهام منجر به درج در پیشینه نخواهد شد. به عنوان مثال در صورتی که سال ها قبل به اتهام کلاهبرداری دستگیر شده باشید اما جرم شما هرگز محرز نشده باشد و محکوم نشده باشید، سوءسابقه برایتان نخواهد شد. اما در صورتی که در دادگاه صالح محکومیت قطعی صادر شده باشد، محکومیت موثر حساب می شود و در آینده اگر ارگان یا سازمانی بخواهد که از اداره سجل استعلام بگیرد، متوجه سوءسابقه ی شما خواهد شد.

مدت زمان پاک شدن سابقه کیفری

نکته ای که باید بدانید این است که تا همیشه این سابقه کیفری برای شما باقی نمی ماند و بسته به شرایطی خاص، ممکن است این سوءسابقه از پرونده ی شما پاک شود. البته این مسئله بستگی به نوع جرم ارتکابی و مجازات مربوطه خواهد داشت. در ادامه به برخی از این شرایط اشاره کرده ایم:

در صورتی که فردی، به خاطر ارتکاب جرم، محکوم به اعدام یا حبس ابد شده باشد اما بعد از مدتی توسط شاکی عفو شده باشد، در اجرای حکم او تخفیف قائل می شوند. به این صورت که از تاریخ توقف حکم تا هفت سال، دارای محکومیت موثر کیفری خواهد بود و بعد از آن، این سابقه از پرونده ی او پاک خواهد شد.

در صورتی که شخصی محکوم به قطع عضو و قصاص عضو شود و حبس درجه چهار بگیرد، بعد از این که دوران محکومیت خود را طی کرد، تا مدت 3 سال دارای سوءسابقه خواهد بود و بعد از آن، سابقه ی کیفری او پاک خواهد شد.

چنان چه شخصی، به شلاق حدی، قصاص عضو محکوم شود ( البته باید جنایت انجام شده نصف دیه مجنی علیه یا کمتر باشد) و حبس درجه پنج گرفته باشد، بعد از این که دوران محکومیت خود را سپری کرد، به مدت دو سال دارای سوء سابقه ی کیفری خواهد بود و بعد از آن سابقه ی او پاک خواهد شد.

در نهایت باید بگوییم که داشتن محکومیت موثر کیفری شما را از بسیاری حقوق اجتماعی تان محکوم خواهد کرد. اما با استفاده از راهکارهای قانونی و حقوقی می توانید بخش زیادی از این سوء سابقه را پاک کنید. البته این کار بدون کمک های یک وکیل خبره و ماهر امکان پذیر نخواهد بود. به همین دلیل توصیه می کنیم قبل از هر چیز به سراغ یک وکیل پایه یک دادگستری بروید و از او در این باره مشورت بخواهید.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *