در کشور بزرگی مانند ایران، هنوز هم احترام به بزرگترها و نظرات ایشان وجود دارد و شاید یکی از اصلی ترین دلایل تاسیس شوراهای حل اختلاف نیز همین باشد. در گذشته در صورتی که میان دو نفر اختلافی به وجود می آمد، برای حل و فصل آن به بزرگتران فامیل و ریش سفیدن مراجعه می شد. امروزه قوه قضاییه نیز فرصتی را برای مردم فراهم آورده است تا با مراجعه به شورای حل اختلاف، مشکلات جزئی و کوچک تر خود را حل و فصل کنند.

بیشترین وظیفه ای که بر عهده ی شورای حل اختلاف است، برقراری صلح و سازش میان دو طرف دعوی است. بعد از این که توانست صلحی میان طرفین برقرار کند، اقدام به صدور گزارش اصلاحی می کند. مرحله ی بعدی این است که گزارش اصلاحی به تایید قاضی شورا برسد و در نهایت به هرکدام از طرفین دعوا ابلاغیه ای فرستاده می شود. البته باید بگوییم که طرفین می توانند با مراجعه به سامانه ثنا، ابلاغیه ی خود را نیز مشاهده کنند.

البته باید بگوییم که خیلی مواقع شورای حل اختلاف، نمی تواند طرفین را به سازش و صلح راضی کند. به همین خاطر در طول یک گزارش، موضوع پرونده و کارهایی که برای سازش انجام داده است را به دادگاه ارسال می کند.

در کل باید بگوییم که اگر شورای حل اختلاف بتواند طرفین را به تراضی دعوت کند یا این که خود آن ها بتوانند صلح کنند، از شورای حل اختلاف تقاضا می کنند که طی یک صورتجلسه، توافق آن ها را اعلام کرده و رای را صادر کند. باید بدانید که گزارش اصلاحی شورای حل اختلاف قطعی است و نمی توان نسبت به مفاد آن اعتراض داشت.

ناگفته نماند که گزارش اصلاحی از طریق دادگاه های ذی صلاح نیز ممکن است صادر شود. گزارش اصلاحی مزیت های بیشماری برای طرفین دعوا دارد که یکی از اصلی ترین مزیت های آن این است که دیگر نیازی به طی نمودن مراحل سخت و پیچیده ی دادگاهی نیست. بلکه در همان روز اول تقاضا و در حضور قاضی می توانید توافقات خود را در قالب گزارش اصلاحی درخواست کنید. مشاوره حقوقی

نکته ی دیگری که باید بدانید این است که گزارش اصلاحی مثل هر رای دیگری، قابلیت اجرایی دارد و اعتبار خواهد داشت. در حقیقت اگر بخواهیم به صورت جزئی تری به این مسئله نگاه کنیم، باید عنوان کرد که گزارش اصلاحی مانند عقد صلح است که در حضور قاضی (چه دادگاه و چه شورای حل اختلاف) بسته می شود.

نکات مهم درباره گزارش اصلاحی

مهم ترین چیزی که در مورد این فعل حقوقی باید بدانید این است که گزارش اصلاحی در حقیقت فعلی قضایی نیست. درست است که در حضور یک قاضی تنظیم می گردد اما باید بدانید که دارای اعتبار امر مختومه نخواهد بود. اما این مسئله به چه معناست؟ آیا می دانید امر مختومه چیست؟ خب باید بگوییم که امر مختومه به این معنی است که بعد از صدور رای دادگاه برای یک پرونده، دیگر نمی توان همان موضوع و پرونده را برای رسیدگی مجدد به دادگاه عنوان کنند.

راهکاری که طرفین دعوا خواهند داشت این است که قبل از این که اقامه ی دعوی کنند، برای این که امر مختومه حساب نشود، در ابتدا تقاضای گزارش اصلاحی ( چه از طریق دادگاه و چه شورای حل اختلاف) نمایند.

نکته ی مهم دیگر این است که گزارش اصلاحی بر اساس قانون اجرای احکام مدنی خواهد بود. اما معنی آن چیست؟ این مسئله بدین معنی است که طرفین دعوی می توانند به بخش اجرای احکام نهادی که حکم را صادر کرده، مراجعه کنند و تقاضا داشته باشند که حکم برای آن ها اجرا شود.

اما اجرای احکام مدنی هم شرایط و ضوابط مخصوص به خود را خواهد داشت. در ابتدا و بعد از این که حکم قطعی صادر شد، فردی که در پرونده ذی نفع است، باید به شعبه ی بدوی صادر کننده رای برود و تقاضا کند که اجراییه صادر شود. بعد از صدور و ابلاغ اجراییه، و بعد از این که زمان قانونی گذشت، حکم به اجرا در خواهد آمد.

انواع گزارش اصلاحی

همان طور که گفتیم گزارش اصلاحی، نوعی سازش میان طرفین است. اما انواع گزارش اصلاحی یا این سازش کدامند؟! در ادامه به برخی از مهم ترین آن ها می پردازیم:

سازش اجباری: قوانینی وجود دارند که بر اساس آن ها، طرفین دعوا باید قبل از که به دادگاه مراجعه کرده و طرح دعوی کنند، موضوع پرونده را از طریق سازش و مصالحه حل و فصل کنند. اگر امکان سازش و مصالحه فراهم نشد، آن هنگام به مراجع قضایی و دادگاه مراجعه کنند. به عنوان مثال یکی از رایج ترین دعواهایی که برای حل آن نیاز به سازش اجباری است، مربوط به حق آبه روستاییان و کشاورزان است.

بدین ترتیب در صورتی که اختلافی در مورد نحوه برداشت آب یا تقسیم آن میان زمین داران پیش آمد، اولین کار این است که به سراغ شوراهای حل اختلاف و محلی مراجعه کرده و موضوع را حل و فصل کنند. در صورتی که سازش میسر نشد، به دادگاه مراجعه کنند. به طور خلاصه، سازی اجباری به این صورت خواهد بود.

اصولاً طرفین اختلاف حق دارند موضوع را نزد هر شخص یا مقامی از جمله مراجع قضایی به سازش خاتمه دهند که ممکن است در یکی از زمان های زیر باشد:

سازش اختیاری: طرفین دعوا در هر زمانی که تمایل داشتند، و نزد هر کسی که باشد می توانند به دعوای خود خاتمه دهند. اما به طور کلی دو حالت برای سازش اختیاری وجود دارد:

قبل از طرح دعوا: مواد 186 تا 193 قانون آیین دادرسی دادگاه های عمومی و انقلاب در امور مدنی چنین عنوان می کند که هرکسی می تواند از دادگاه بخواهد که شخص مقابل را دعوت کرده و از او تقاضای سازش و صلح کند. در صورتی که این دعوت به سازش موفقیت آمیز بود، سازش نامه ای تنظیم می شود. در غیر این صورت طرفین دعوا به طرح دعوی حقوقی راهنمایی می شوند. البته ناگفته نماند که در چندین سال گذشته، کمتر موردی پیش آمده است که طرفین چنین تقاضایی داشته باشند.

قبل از صدور رای نهایی و بعد از طرح دعوا

طرفین دعوا بعد از طرح دعوی حقوقی و حتی بعد از تجدید نظر و مرحله فرجام خواهی نیز می توانند درخواست سازش و مصالحه داشته باشند. البته این مسئله تا زمانی میسر خواهد بود که حکم قطعی و نهایی صادر نشده باشد. نکته ای که در مورد درخواست سازش در حین مرحله ی فرجام خواهی وجود دارد این است که خیلی از کارشناسان حقوقی بر سر آن توافق نظر ندارند. کما اینکه اگر درخواست سازش در این مرحله صورت گیرد، دیوان عالی کشور باید این درخواست را به مرجعی واگذار کند که حکم فرجام خواهی را صادر می نماید.

مدت زمان صدور رای شورای حل اختلاف

اساساً شوراهای حل اختلاف به این دلیل تاسیس شدند که ابتداً حجم پرونده های دادگاه ها و مراجع قضایی را کاهش دهد و سپس روند رسیدگی به پرونده های کوچک تر را کاهش دهد. عموما مواقع تمام تلاش شورا بر این است که در کوتاه ترین زمان ممکن نسبت به حل و فصل پرونده ها اقدام کند اما همه چیز به شرایط خود اختلاف نیز بستگی دارد.

اما به صورت خلاصه باید بگوییم که 10 الی 15 روز زمان خواهد برد تا ابلاغیه به دست طرفین دعوی برسد و جلسه ی سازش برگزار شود. البته همان طور که گفتیم برای صدور رای باید به شرایط هر دعوایی نگاه کرد. خیلی مواقع خود طرفین دعوا برای حل اختلاف، زمان می خواهند و طبیعتاً این مسئله روند صدور رای در شوراهای حل اختلاف را بیشتر می کند.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *