در این نوشتار سعی می‌کنیم ابتدا به بررسی دادگاه تجدید نظر پرداخته، سپس آراء قابل تجدید نظر در محاکم قضایی ایران را تشریح کرده و فرآیند تجدید نظر خواهی و مراحل آن را به زبان ساده و کاربردی برای شما توضیح دهیم.

دادگاه تجدید نظر چیست؟

دادگاه تجدید نظر مرجعی است که برای بازنگری و بازبینی آراء صادر شده توسط دادگاه‌های بدوی (نخستین)، طبق قانون در نظر گرفته شده است. هدف و فلسفه تاسیس آن این است که حقی از اصحاب دعوی در بازنگری مجدد ضایع نشود. به عبارت دیگر زمانی که رای دادگاه به ضرر فرد صادر شود همه چیز تمام شده نیست و راه‌هایی برای اعتراض به این آراء و برگرداندن رای طبق قانون برای افراد وجود دارد.

اعتراض به رای صادره از دادگاه بدوی و درخواست رسیدگی مجدد به تمام یا بخشی از آن را تجدید نظرخواهی می‌گویند.

اعتراض به رای دادگاه‌های بدوی غالبا به دو صورت انجام می‌گیرد:

‍الف) اعتراض به آراء دادگاه بدوی که در غالب رای حقوقی صادر می‌شود.

ب) اعتراض به رای دادگاه بدوی که به صورت رای احکام کیفری صادر می‌شود.

لازم به ذکر است که آرای شورای حل اختلاف نیز قابل تجدید نظر خواهی است، و مرجع تجدید نظر آرا شورای حل اختلاف هر شهرستان، دادگاه عمومی آن شهرستان می‌باشد.


بیشتر بدانیم: با وظایف یک وکیل پایه یک دادگستری بیشتر آشنا شویم.


جهت تماس با گروه وکلای سفیر صلح و دریافت مشاوره می توانید با شماره های زیر تماس بگیرید :

۲۶۶۴۳۹۰۸ ۰۲۱

۰۹۱۲۱۹۹۴۱۷۶

کدام آرا صادر شده در دادگاه بدوی قابل تجدید نظر هستند؟

آرا قابل تجدید نظر همان گونه که پیشتر به آن اشاره شد، شامل آراء حقوقی و کیفری صادره از دادگاه‌های بدوی است.

قبل از توضیح این مورد باید عنوان کرد که آرا دادگاه‌های بدوی و حقوقی می‌تواند به صورت حکم یا قرار صادر شود.

فرق حکم و قرار این است که حکم قاطع دعوی است و رسیدگی پرونده را فیصله و تمام می‌کند. اما قرار دادگاه، قاطع دعوی نیست و بیشتر در امور شکلی به صورت موقت پرونده را مختومه می‌کند.

آرا قابل تجدید نظر در امور حقوقی

الف) طبق ماده 331 قانون آیین دادرسی مدنی، احکام صادره در دعاوی مالی که خواسته یا ارزش آن از سه میلیون ریال بیشتر باشد.

ب)کلیه احکام غیر مالی قابل تجدید نظر خواهی هستند.

ج) حکم به متفرعات دعوا، مانند قرار تامین خواسته و دستور موقت و غیره، در صورتی که اصل حکم قابل اعتراض باشد، قابل رسیدگی تجدید نظر خواهی است.

متفرعات دعوا علاوه بر انواع قرارها، شامل حقوقی است که همراه با اصل خواسته، قابل مطالبه بوده و مستلزم اقامه دعوی جدید و مستقل نیست. مانند هزینه دادرسی و حق الوکاله وکیل.


بیشتر بخوانیم: وکیل دعوای بانکی


 آرا قابل تجدید نظر در امور کیفری

طبق ماده 427 قانون آیین دادرسی کیفری، آراء دادگاه‌های کیفری هر شهرستان، جز در دو مورد که قطعی است، سایر آراء در دادگاه‌های فوق الذکر استان مربوطه، قابل تجدید نظر است.

این دو مورد شامل:

الف) آرایی که در مورد جرائم تعزیری درجه هشتم صادر شده باشد.

ب) جرائم مربوط به دیه وارش، در صورتی که میزان یا جمع آن کمتر از یک دهم دیه کامل باشد.

همچنین طبق تبصره 2 ماده فوق، آراء قابل تجدید نظر، اعم از محکومیت و برائت و قرار‌های منع و موقوفی تعقیب و اناطه، و قرار رد واخواهی و قرار رد تجدید نظرخواهی، در صورتی قابل تجدید نظرخواهی است که اصل دعوی طبق قانون فوق قابل تجدید نظرخواهی باشد.

واخواهی چیست؟

واخواهی گونه ایی دیگر از بازبینی و بازنگری در رای صادره از دادگاه بدوی و یا شورای حل اختلاف است، که مرجع رسیدگی به آن، همان دادگاه بدوی و یا شورای حل اختلافی است که پرونده در آن مطروح است.

دلایل تجدید نظر خواهی چیست؟

منظور از دلایل تجدید نظر خواهی همان جهات تجدید نظرخواهی است، که در صورت وجود می‌توان در مهلت مقرر نسبت به رای دادگاه بدوی تجدید نظر خواهی کرد.

ماده 348 قانون آیین دادرسی مدنی دلایل تجدید نظرخواهی را بیان نموده که عبارت است از:

الف) ادعای عدم اعتبار مستندات دادگاه

یعنی زمانی که دادگاه رای خود را به استناد موضوع یا قانونی صادر کرده باشد، ولی آن قانون به جهتی از جهات اعتبار قانونی خود را از دست داده باشد. در این صورت می‌توان نسبت به رای صادره تقاضای تجدید نظر خواهی کرد.

ب) ادعای فقدان شرایط قانونی شهادت شهود

در صورتی که شهود، شرایط قانونی شهادت را نداشته باشند و حکم دادگاه به استناد شهادت آن ها صادر شده باشد، می‌توان نسبت به آن رای تجدید نظرخواهی کرد.

ج) ادعای عدم توجه قاضی به دلایل ابزاری

زمانی که قاضی به دلایل اصحاب دعوا توجهی نکند و این دلایل طوری ارائه شده باشد که توانایی اثبات دعوا را در خود داشته باشند، می‌توان به رای صادره تجدید نظرخواهی کرد.

د) ادعای عدم صلاحیت قاضی یا دادگاه صادر کننده رای

در صورتی که قاضی پرونده صلاحیت رسیدگی به دعوا را نداشته باشد، و تجدید نظر خواه بتواند عدم صلاحیت وی را ثابت کند، میتوان نسبت به رای صادره تقاضای تجدید نظرخواهی کرد.

احتمال تغییر رای در دادگاه تجدید نظر چقدر است؟

احتمال تغییر رای و موفقیت در دادگاه تجدید نظر، بستگی به ارائه دلایل قانونی و چگونگی طرح لایحه تجدید نظرخواهی دارد، که این دلایل در دادگاه بدوی یا اصلا به آن اشاره نشده است و یا این که دادگاه بدوی به آن توجهی نکرده است.

براین اساس، احتمال تغییر رای بستگی به توانمندی‌های علمی و تجربه وکیل و پیگیری‌های شخص تجدید نظر خواه یا وکیل وی را دارد که می‌تواند شانس تغییر رای در دادگاه تجدید نظر را بالا ببرد.

درخواست اصلاح رای دادگاه تجدید نظر چگونه انجام می‌شود؟

درخواست اصلاح رای دادگاه تجدید نظر به این صورت است که، اگر سهو قلم، یا اشتباه در محاسبه، یا کلماتی در رای جا انداخته شود، ذینفع می‌تواند تقاضای اصلاح رای صادره از دادگاه تجدید نظر را بخواهد. در این گونه موارد دادگاه، راسا نیز می‌تواند رای را تصحیح و آن را به طرفین دعوا ابلاغ کند.

مراحل ثبت دادخواست تجدید نظر خواهی

در حال حاضر با توجه به الکترونیکی شدن ثبت پرونده‌ها، ثبت دادخواست در مرحله تجدید نظر خواهی، باید از طریق دفاتر خدمات قضایی صورت پذیرد.

دادخواست تجدید نظر باید روی برگه مخصوص و به زبان فارسی نوشته شود و به امضای تجدید نظر خواه نیز برسد.

طبق ماده 341 قانون آیین دادرسی باید نکات زیر در دادخواست تجدید نظر لحاظ شود:

الف) نام و نام خانوادگی و آدرس دقیق محل سکونت تجدید نظر خواه و وکیل او، در صورتی که وکیل حقوقی داشته باشد.

ب) نام و نام خانوادگی و آدرس دقیق محل اقامت تجدید نظر خوانده

ج) حکم و قراری که از آن تجدید نظر درخواست شده است.

د) دادگاه صادر کننده رای

ه) تاریخ ابلاغ رای

ی) دلایل تجدید نظر خواهی

مهلت تجدید نظر خواهی

مهلت تجدید نظر خواهی برای اشخاص مقیم ایران، بیست روز از تاریخ صدور رای، و برای اشخاص مقیم خارج از ایران، دو ماه از تاریخ ابلاغ رای است.

لازم به ذکر است که روز ابلاغ، جزء این مدت محاسبه نمی‌شود. در مواردی که محکوم علیهم یک دعوا چند نفر باشند و یکی از آن ها خارج از ایران سکونت داشته باشد، مهلت تجدید نظر خواهی برای تمامی آن ها دو ماه در نظر گرفته می‌شود.

برای افزودن متن مورد نظرتان اینجا کلیک کنید

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *